Astronomide bir birinci: Ay’ın ‘uzak tarafına’ yerleştirilen radyo teleskobu çalışmalara başladı

Çin ve Hollanda iş birliğinde geliştirilen ve geçtiğimiz yıl Ay'ın yörüngesine yerleştirilen radyo teleskobu resmen faaliyetlere başladı. Astronomi tarihinde bir birinci olan bu dehşetli çalışma, kozmosun birinci devirleriyle (Big Bang'ten derhal sonrası) ilgili birçok sırrı ortaya çıkarabilecek potansiyele sahip.

Neden Ay'ın uzak tarafı?

Ay'ın uzak tarafı radyo-astronomik çalışmalar için çok münâsib bir ortam sunuyor. Bunun nedeniyse radyo teleskoplarının verimini düşüren insan-yapımı radyo frekansları, Dünya'nın iyonosferi yahut auroral radyasyon üzere faktörlerin burada hiçbir tesire sahip olmaması. Bilim kişileri uzun yıllardır Ay'ın uzak tarafının radyo astronomi için en münâsib ortam olduğunu söylüyor ve burada yapılacak potansiyel çalışmaların kozmosu manaya biçimimizi tamamıyla değiştirebileceğini belirtiyordu.

Radboud Üniversitesi tarafından yapılan açıklamada; Hollanda-Çin Düşük Frekans Kaşifi (NCLE) isimli radyo teleskobunun geçtiğimiz günlerde antenlerini kısmen açtığı ve derin uzayı dinlemeye başladığı söz edilmiş. Beş metre uzunluğunda üç farklı antene sahip olan teleskobun çok zayıf radyo sinyallerini bile rahatlıkla algılayabileceği söyleniyor. NCLE, 80 kHz-80 MHz aralığında çalışacak.

Bilim kişilerinin NCLE vazifesindeki en büyük amacı astronomide 'Karanlık Çağ' olarak bilinen kozmosun birinci devirlerine ilişkin radyo sinyalleri tespit etmek. Karanlık Çağ, Big Bang'ten derhal sonrası ve birinci yıldızların doğuşundan çabucak öncesini içeren vakit dilimini söz ediyor. Bu periyoda ilişkin radyo datalarını Dünya'dan tespit etmek mümkün değil. 

Hollandalı bilim beşerlerine nazaran Karanlık Çağ'ın daha düzgün anlaşılması halinde, kozmolojide hala tam olarak mana veremediğimiz birinci yıldızların ve galaksilerin oluşumu, karanlık husus ve karanlık güç üzere bahislerde da birçok soru işareti kaldırılmış olacak.

Kainatın evrimi:

NCLE'nin antenleri şu an için tamamıyla açılamamış. Radbound Üniversitesi'nin yayınladığı yazı şöyle:

“Ay'ın uzak tarafında planladığımızdan biraz daha uzun bir mühlet kalmamız muhtemelen antenlere olumsuz yansıdı. Antenlerin açılma süreci birinci aşamada beklediğimiz üzere gidiyordu fakat sonlara yaklaştıkça kimi zorluklarla karşılaştık. Ekibimiz bu nedenle evvel done toplayıp antenlerin açılma sürecine sonradan devam etme kararı aldı. Cihaz, bu kısa antenlerle şu anda Big Bang'ten 800 milyon yıl sonrasına ilişkin radyo sinyalleri algılayabilecek hassasiyete sahip. 5 metrelik antenler tamamıyla açıldığında ise Big Bang'ten derhal sonrasını gözlemleyebileceğiz.”

NCLE cihazı, Çin'in Mayıs 2018'de Ay'ın yörüngesine yerleştirdiği Queqiao isimli uydunun üzerinde mekan alıyor. Queqiao uydusunun öncelikli hedefi, Chang'e 4 uzay aracı ve Yerküre arasında bir köprü hizmeti görmekti. Queqiao uydusu Ay-Dünya arasındaki bir Lagrange noktasına yerleştirilmişti. Aşağıda uydunun yörüngesini gösteren temsili imaj var.

Çin, Chang'e 4 uzay aracını bu yılın başlarında Ay'ın uzak tarafına indirmiş ve tarihi bir prensip imza atmıştı. Ay'ın uzak tarafında Dünya'yla direkt muhabere kurmak imkansız olduğu için Queqiao uydusuna gereksinim duyuluyor.

Bir Cevap Yazın